തിരുവനന്തപുരം: വിഴിഞ്ഞം അന്താരാഷ്ട്ര ആഴക്കടൽ ബഹുമുഖ തുറമുഖ പദ്ധതിയുടെ Phase II, III, IV (Master Plan) വികസനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുനരധിവാസ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമവും സുതാര്യവുമാക്കാൻ സംസ്ഥാന സർക്കാർ പുതിയ സംവിധാനം ഏർപ്പെടുത്തി. നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന Livelihood Impact Appraisal Committee (LIAC), LIAC Appeal Committee എന്നിവയ്ക്ക് പകരമായി Rehabilitation Implementation Committee (RIC), Rehabilitation Implementation Committee–Appeal Committee (RIC-AC) എന്നിവ രൂപീകരിച്ചാണ് സർക്കാർ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്.
2026 സെപ്റ്റംബർ 7-ന് പുറപ്പെടുവിച്ച G.O.(Rt) No.527/2026/F&P പ്രകാരം Fisheries & Ports വകുപ്പാണ് പുതിയ സംവിധാനത്തിന് അംഗീകാരം നൽകിയത്. പരിസ്ഥിതി അനുമതിയുടെ ഭാഗമായി നിർവഹിക്കേണ്ട പുനരധിവാസം, ഉപജീവന പുനഃസ്ഥാപനം, Environmental Management Plan (EMP), സാമൂഹ്യക്ഷേമ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, പൊതുയോഗ വാഗ്ദാനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ Phase II–IV വികസനത്തോടൊപ്പം സമയബന്ധിതമായി നടപ്പാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.
Phase Iൽ 2,936 പേർക്ക് ₹114.52 കോടി നഷ്ടപരിഹാരം
വിഴിഞ്ഞം പദ്ധതിയുടെ ആദ്യഘട്ടത്തിൽ LIAC വഴിയാണ് പുനരധിവാസ നടപടികൾ കൈകാര്യം ചെയ്തത്. മത്സ്യബന്ധന മേഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 2,936 ഗുണഭോക്താക്കൾക്ക് ₹114.52 കോടി ഉപജീവന നഷ്ടപരിഹാരം ഇതിനകം അംഗീകരിച്ചതായി സർക്കാർ ഉത്തരവിൽ പറയുന്നു.
എന്നാൽ തുറമുഖ വികസനം വ്യാപിക്കുന്നതോടെ പദ്ധതിയുടെ ആഘാതം മത്സ്യത്തൊഴിലാളി സമൂഹത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങില്ലെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. ടൂറിസം, കൃഷി, ഗതാഗതം, പ്രാദേശിക ഉപജീവന മേഖലകൾ തുടങ്ങിയവയിലേക്കും പദ്ധതിയുടെ സ്വാധീനം വ്യാപിക്കാമെന്ന് സർക്കാർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. മത്സ്യബന്ധന മേഖലയ്ക്ക് പുറത്തുള്ള വിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഏകദേശം 900 അപേക്ഷകൾ ഇപ്പോഴും പരിഗണനയിലുണ്ട്.
സബ് കളക്ടർ അധ്യക്ഷനായ RIC
പുതിയ Rehabilitation Implementation Committee-യുടെ അധ്യക്ഷൻ തിരുവനന്തപുരം സബ് കളക്ടർ ആയിരിക്കും. ഫിഷറീസ്, ടൂറിസം, തൊഴിൽ, തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷൻ, ആരോഗ്യ, മൃഗസംരക്ഷണം തുടങ്ങിയ വകുപ്പുകളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥരും Vizhinjam International Seaport Limited, Adani Vizhinjam Port Private Limited എന്നിവയുടെ പ്രതിനിധികളും കമ്മിറ്റിയിൽ അംഗങ്ങളായിരിക്കും.
ആവശ്യാനുസരണം മറ്റ് വകുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും സാങ്കേതിക വിദഗ്ധരെയും കമ്മിറ്റിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്താനും വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.
സാമൂഹിക ആഘാത പഠനവും നഷ്ടപരിഹാര നിർണയവും
പുതിയ RIC-ന് LIAC-ന്റെ നിലവിലുള്ള ചുമതലകൾക്കൊപ്പം വിപുലമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളാണ് സർക്കാർ നൽകിയിരിക്കുന്നത്.
പദ്ധതി ബാധിക്കുന്ന എല്ലാ മേഖലകളെയും ഉൾപ്പെടുത്തി Social Impact Study നടത്തുകയോ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുകയോ ചെയ്യുക, Project-Affected Persons-നെ ഏകീകൃത മാനദണ്ഡങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കണ്ടെത്തുക, ഉപജീവന നഷ്ടപരിഹാരം വിലയിരുത്തി നിശ്ചയിക്കുക, ബാധിതർക്ക് പകരം ഉപജീവനമാർഗങ്ങൾ നിർദേശിക്കുക തുടങ്ങിയവ RIC-ന്റെ പ്രധാന ചുമതലകളാണ്.
പൊതുയോഗ പ്രതിബദ്ധതകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട Social Welfare ഫണ്ടിന്റെ വിനിയോഗ നിർദേശങ്ങൾക്ക് അന്തിമ അംഗീകാരം നൽകാനും പദ്ധതിപ്രദേശത്ത് ആവശ്യമായ അധിക സാമൂഹ്യക്ഷേമ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കണ്ടെത്താനും RIC-ന് അധികാരമുണ്ട്.
ജില്ലാ കളക്ടർ അധ്യക്ഷനായ അപ്പീൽ കമ്മിറ്റി
RIC-യുടെ തീരുമാനങ്ങൾക്കെതിരെ അപ്പീൽ പരിഗണിക്കുന്നതിനും മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നതിനുമായി RIC-AC രൂപീകരിച്ചു. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലാ കളക്ടറായിരിക്കും ഇതിന്റെ അധ്യക്ഷൻ.
ഫിഷറീസ് ഡയറക്ടർ, ടൂറിസം ഡയറക്ടർ, റീജിയണൽ ജോയിന്റ് ലേബർ കമ്മീഷണർ, തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷൻ സെക്രട്ടറി, കോട്ടുകാൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറി, VISL, Adani Vizhinjam Port Private Limited എന്നിവയുടെ പ്രതിനിധികൾ കമ്മിറ്റിയിൽ അംഗങ്ങളായിരിക്കും. വിഷയത്തിന്റെ സ്വഭാവമനുസരിച്ച് മറ്റ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും സാങ്കേതിക വിദഗ്ധരെയും ക്ഷണിക്കാം.
RIC-യുടെ തീരുമാനങ്ങൾക്കെതിരായ അപ്പീലുകൾ പരിഗണിക്കുക, ആവശ്യമായ ഭേദഗതികളോടെ ശുപാർശകൾ അംഗീകരിക്കുക, പകരം ഉപജീവന പദ്ധതികൾക്ക് അംഗീകാരം നൽകുക, പ്രധാന പുനരധിവാസ പദ്ധതികൾക്ക് അംഗീകാരം നൽകുക, ഫണ്ട് വിനിയോഗം നിരീക്ഷിക്കുക, പദ്ധതിയുടെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിലെ ചെലവ് പരിശോധിക്കുക എന്നിവ RIC-AC-ന്റെ ചുമതലകളാണ്.
PMUയും നിലവിൽ വരും
പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനും നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനുമായി Social Welfare & EMP Implementation Project Management Unit (PMU) രൂപീകരിക്കാനും സർക്കാർ അനുമതി നൽകി.
തിരുവനന്തപുരം ജില്ലാ കളക്ടറും VISL മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറും ചേർന്നായിരിക്കും PMU-യുടെ നേതൃത്വം. തിരുവനന്തപുരം സബ് കളക്ടർ Member Secretary-യും Convenor-ഉമായിരിക്കും.
RIC/RIC-AC അംഗീകരിക്കുന്ന പുനരധിവാസം, ഉപജീവന പുനഃസ്ഥാപനം, EMP, സാമൂഹ്യക്ഷേമ പദ്ധതികൾ എന്നിവയുടെ ഏകോപനം, നടപ്പാക്കൽ, പ്രോജക്ട് മാനേജ്മെന്റ്, നിരീക്ഷണം, രേഖപ്പെടുത്തൽ, റിപ്പോർട്ടിംഗ്, തുടർനടപടികൾ എന്നിവ PMU നിർവഹിക്കും.
₹194 കോടിയുടെ EMP, സാമൂഹ്യക്ഷേമ ഫണ്ട്
വിഴിഞ്ഞം തുറമുഖത്തിന്റെ Phase II, III, IV വികസനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട Rehabilitation Implementation Guidelines-നും സർക്കാർ അംഗീകാരം നൽകി.
പരിസ്ഥിതി മാനേജ്മെന്റ് പ്ലാൻ, Social Impact Assessment, Project-Affected Persons-ന്റെ തിരിച്ചറിയൽ, ഉപജീവന നഷ്ടപരിഹാരം, പകരം ഉപജീവന പദ്ധതികൾ, സമൂഹവുമായി കൂടിയാലോചന, സുതാര്യത, ഉത്തരവാദിത്തം, നിരീക്ഷണം, റിപ്പോർട്ടിംഗ് എന്നിവയ്ക്കുള്ള നടപടിക്രമങ്ങൾ മാർഗനിർദേശങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടും.
പ്രധാനമായി, Environmental Management Plan (EMP), Public Hearing/Social Welfare പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി നീക്കിവെച്ച ₹194 കോടി corpus, കൂടാതെ Environmental Clearance പ്രകാരമുള്ള ഉപജീവന നഷ്ടപരിഹാര വ്യവസ്ഥകൾ എന്നിവ ഈ ചട്ടക്കൂടിന് കീഴിൽ വിനിയോഗിക്കും.
അദാനി തുറമുഖ കമ്പനിയുടെ EMP ചെലവിനും മുൻകൂർ അനുമതി
Environmental Clearance പ്രകാരമുള്ള EMP, Public Hearing commitments, മറ്റ് പുനരധിവാസ ഫണ്ടുകൾ എന്നിവ അംഗീകരിച്ച മാർഗനിർദേശങ്ങൾ അനുസരിച്ചായിരിക്കണം വിനിയോഗിക്കേണ്ടത്.
പ്രത്യേകമായി, പദ്ധതിയുടെ കൺസഷനെയർ ആയ Adani Vizhinjam Port Private Limited നടത്തുന്ന EMP ചെലവുകൾ RIC-AC-യുടെ മുൻകൂർ അനുമതിയോടെയേ നടത്താവൂ. അംഗീകരിച്ച മാർഗനിർദേശങ്ങൾ അനുസരിച്ച് തയ്യാറാക്കുന്ന നിർദേശങ്ങൾ പരിശോധിച്ച ശേഷമായിരിക്കും അനുമതി നൽകുക.
പുതിയ RIC, RIC-AC, PMU സംവിധാനങ്ങൾ Phase II, III, IV/Master Plan വികസനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട LIAC, LIAC-AC ചുമതലകൾ ഏറ്റെടുക്കും. Environmental Clearance, മറ്റ് നിയമപരമായ അനുമതികൾ, Concession Agreement എന്നിവയിലെ വ്യവസ്ഥകൾക്ക് വിധേയമായിരിക്കും പുതിയ സംവിധാനം പ്രവർത്തിക്കുക.
