മൈസൂരു: രാജകീയ പാരമ്പര്യവും വിശ്വാസവും കലയും സംസ്കാരവും ഒത്തുചേരുന്ന ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ഉത്സവങ്ങളിലൊന്നാണ് മൈസൂരു ദസറ. കർണാടകയുടെ സാംസ്കാരിക തലസ്ഥാനമായ മൈസൂരുവിൽ നടക്കുന്ന ദസറ ആഘോഷം നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള ചരിത്രത്തിന്റെയും രാജവംശ പാരമ്പര്യത്തിന്റെയും പ്രതീകമാണ്.
‘നാട ഹബ്ബ’ അഥവാ കർണാടകയുടെ സംസ്ഥാനോത്സവം എന്നറിയപ്പെടുന്ന മൈസൂരു ദസറ, നവരാത്രിയോടനുബന്ധിച്ച് പത്ത് ദിവസങ്ങളിലായാണ് ആഘോഷിക്കുന്നത്. വിജയദശമി ദിനത്തിലെ വർണാഭമായ ജംബൂ സവാരി ഘോഷയാത്രയാണ് ആഘോഷങ്ങളുടെ പ്രധാന ആകർഷണം.
രാജകീയ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ അടയാളം
മൈസൂരു ദസറയുടെ ചരിത്രം വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലേക്കാണ് നീളുന്നത്. പിന്നീട് മൈസൂരു ഭരിച്ച വൊഡയാർ രാജവംശം ആഘോഷങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നൽകി.
1610-ൽ രാജാ വൊഡയാർ ഒന്നാമന്റെ ഭരണകാലത്താണ് മൈസൂരു രാജവംശത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ദസറ ആഘോഷങ്ങൾക്ക് തുടക്കമായതെന്ന് ചരിത്രരേഖകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
തിന്മയ്ക്കുമേൽ നന്മയുടെ വിജയത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന വിജയദശമി ആഘോഷം മൈസൂരുവിന്റെ സാംസ്കാരിക സ്വത്വത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
മഹിഷാസുരനെ വധിച്ച ചാമുണ്ഡേശ്വരി ദേവിയുടെ വിജയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഐതിഹ്യവും മൈസൂരു ദസറയുടെ ആത്മീയ പ്രാധാന്യം വർധിപ്പിക്കുന്നു.
സ്വർണ അംബാരിയിൽ ചാമുണ്ഡേശ്വരി ദേവി; ജംബൂ സവാരി പ്രധാന ആകർഷണം
മൈസൂരു ദസറയുടെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ചടങ്ങാണ് വിജയദശമി ദിനത്തിൽ നടക്കുന്ന ജംബൂ സവാരി.
അലങ്കരിച്ച ആനയുടെ പുറത്തുള്ള സ്വർണ അംബാരിയിൽ ചാമുണ്ഡേശ്വരി ദേവിയുടെ വിഗ്രഹം എഴുന്നള്ളിക്കുന്നതാണ് ഘോഷയാത്രയുടെ പ്രധാന ചടങ്ങ്.
ഏകദേശം 750 കിലോഗ്രാം ഭാരമുള്ള സ്വർണ അംബാരി മൈസൂരു ദസറയുടെ രാജകീയ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്.
മൈസൂരു കൊട്ടാരത്തിൽനിന്ന് ആരംഭിച്ച് ബന്നിമണ്ഡപിൽ അവസാനിക്കുന്ന ഘോഷയാത്രയിൽ പരമ്പരാഗത വാദ്യമേളങ്ങൾ, നാടൻ കലാരൂപങ്ങൾ, സാംസ്കാരിക സംഘങ്ങൾ, അലങ്കരിച്ച വാഹനങ്ങൾ എന്നിവ അണിനിരക്കുന്നു.
കർണാടകയുടെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലെ കലാപാരമ്പര്യവും ജീവിതരീതികളും അവതരിപ്പിക്കുന്ന നിശ്ചലദൃശ്യങ്ങളും ആഘോഷങ്ങൾക്ക് മാറ്റുകൂട്ടുന്നു.
ഒരു ലക്ഷം വിളക്കുകളുടെ പ്രഭയിൽ മൈസൂരു കൊട്ടാരം
ദസറ ആഘോഷങ്ങളുടെ മറ്റൊരു പ്രധാന ആകർഷണം മൈസൂരു കൊട്ടാരത്തിലെ ദീപാലങ്കാരമാണ്.
ഏകദേശം ഒരു ലക്ഷം വൈദ്യുത ബൾബുകൾ ഉപയോഗിച്ച് പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന കൊട്ടാരം രാത്രിയിൽ അതിമനോഹരമായ കാഴ്ചയൊരുക്കുന്നു.
ഇൻഡോ-സാരസെനിക് വാസ്തുശൈലിയിൽ നിർമിച്ച മൈസൂരു കൊട്ടാരം ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ ചരിത്രസ്മാരകങ്ങളിലൊന്നാണ്.
ദസറ ദിവസങ്ങളിൽ കൊട്ടാരവും പരിസരപ്രദേശങ്ങളും സഞ്ചാരികളുടെ പ്രധാന ആകർഷണകേന്ദ്രങ്ങളായി മാറുന്നു.
സംഗീതം, നൃത്തം, കലാപരിപാടികൾ
മൈസൂരു ദസറ മതപരമായ ആഘോഷം മാത്രമല്ല, കർണാടകയുടെ കലാസാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിന്റെ വലിയൊരു പ്രദർശനം കൂടിയാണ്.
കർണാടക സംഗീതം, ഭരതനാട്യം, നാടോടിനൃത്തങ്ങൾ, പരമ്പരാഗത കലാരൂപങ്ങൾ, സാംസ്കാരിക സമ്മേളനങ്ങൾ എന്നിവ ആഘോഷങ്ങളുടെ ഭാഗമായി സംഘടിപ്പിക്കാറുണ്ട്.
ദസറ പ്രദർശനം, പുഷ്പപ്രദർശനം, കായികമത്സരങ്ങൾ, യുവജന കലാപരിപാടികൾ, ഭക്ഷ്യമേളകൾ എന്നിവയും ഉത്സവത്തിന്റെ മാറ്റുകൂട്ടുന്ന ഘടകങ്ങളാണ്.
വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയ്ക്ക് വലിയ ഉണർവ്
മൈസൂരു ദസറ കർണാടകയുടെ വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയ്ക്ക് വലിയ സാമ്പത്തിക പ്രാധാന്യമുള്ള ആഘോഷമാണ്.
ഇന്ത്യയുടെ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽനിന്നും വിദേശരാജ്യങ്ങളിൽനിന്നും സന്ദർശകർ ദസറ ആഘോഷങ്ങൾ കാണാൻ മൈസൂരുവിലെത്താറുണ്ട്.
ഹോട്ടലുകൾ, റസ്റ്റോറന്റുകൾ, ഗതാഗത സംവിധാനങ്ങൾ, കരകൗശല വിപണികൾ, ചെറുകിട വ്യാപാര സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് ആഘോഷകാലം പ്രധാന വരുമാന അവസരമാണ്.
മൈസൂരു സിൽക്ക് സാരികൾ, ചന്ദന ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ, പരമ്പരാഗത കരകൗശല വസ്തുക്കൾ എന്നിവയ്ക്കും ഈ കാലയളവിൽ ആവശ്യക്കാർ വർധിക്കാറുണ്ട്.
കേരളത്തിൽനിന്നുള്ള സഞ്ചാരികൾക്കും പ്രിയപ്പെട്ട ആഘോഷം
കേരളത്തിൽനിന്ന് മൈസൂരുവിലേക്ക് റോഡ്, റെയിൽ മാർഗങ്ങളിലൂടെ എത്തിച്ചേരാൻ കഴിയുന്നതിനാൽ മലയാളി വിനോദസഞ്ചാരികൾക്കും ദസറ ആഘോഷം ഏറെ പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്.
വയനാട്, കോഴിക്കോട്, കണ്ണൂർ തുടങ്ങിയ ജില്ലകളിൽനിന്ന് നിരവധി സഞ്ചാരികൾ മൈസൂരു സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്.
മൈസൂരു കൊട്ടാരം, ചാമുണ്ഡി മല, ബൃന്ദാവൻ ഗാർഡൻസ്, മൈസൂരു മൃഗശാല തുടങ്ങിയ വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുന്നതിനൊപ്പം ദസറ ആഘോഷങ്ങളും ആസ്വദിക്കാനാകും.
പാരമ്പര്യവും ആധുനികതയും കൈകോർക്കുന്ന ഉത്സവം
നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള രാജകീയ പാരമ്പര്യം സംരക്ഷിക്കുന്നതിനൊപ്പം ആധുനിക വിനോദസഞ്ചാര സാധ്യതകളും ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന ആഘോഷമാണ് മൈസൂരു ദസറ.
വിശ്വാസത്തിന്റെയും ചരിത്രത്തിന്റെയും കലാസാംസ്കാരിക വൈവിധ്യത്തിന്റെയും സംഗമമായ ഈ ഉത്സവം കർണാടകയുടെ അഭിമാനമായി തുടരുന്നു.
മൈസൂരു ദസറ വെറുമൊരു ഉത്സവമല്ല; ഒരു നാടിന്റെ ചരിത്രവും സംസ്കാരവും രാജകീയ പാരമ്പര്യവും ലോകത്തിന് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന മഹത്തായ സാംസ്കാരിക ആഘോഷമാണ്.
