തെഹ്‌റാൻ: പശ്ചിമേഷ്യയിൽ അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം വീണ്ടും രൂക്ഷമാകുന്നു. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ കപ്പലുകൾക്ക് നേരെ തുടർച്ചയായ ആക്രമണങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടതിന് പിന്നാലെ ഇറാന്റെ തന്ത്രപ്രധാനമായ ഖേഷ്മ് (Qeshm) ദ്വീപിൽ അമേരിക്കൻ സൈനികാക്രമണം നടന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ. അതേസമയം, സംഘർഷം സമ്പൂർണ യുദ്ധത്തിലേക്ക് വ്യാപിക്കുന്നത് തടയാൻ ഖത്തർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങൾ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ ശക്തമാക്കിയിരിക്കുകയാണ്.
നവംബർ 7-ന് പുറത്തുവന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, വെള്ളിയാഴ്ച രാത്രിയാണ് ഖേഷ്മ് ദ്വീപിലെ സുസ (Suza) മേഖലയിൽ രണ്ട് പ്രൊജക്ടൈലുകൾ പതിച്ചത്. ഇറാന്റെ വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളെയും മിസൈൽ വിക്ഷേപണ സംവിധാനങ്ങളെയും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ആക്രമണങ്ങളുടെ തുടർച്ചയായാണ് പുതിയ സംഭവവികാസം വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ആക്രമണങ്ങളെ ‘ചെറിയ ആക്രമണങ്ങൾ’ എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഇറാന്റെ വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമായ ഉപകരണം അമേരിക്കൻ സൈന്യം ചുരുങ്ങിയ സമയത്തിനുള്ളിൽ തകർത്തതായും അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു.
അമേരിക്കൻ ഡ്രോൺ വെടിവെച്ചിട്ടതായി ഇറാൻ
ഖേഷ്മ് ദ്വീപിന് മുകളിലൂടെ പറന്ന അമേരിക്കൻ MQ-9 റീപ്പർ ഡ്രോൺ ഇറാന്റെ വ്യോമപ്രതിരോധ സേന തടഞ്ഞുനശിപ്പിച്ചതായി ഇറാനിയൻ ഔദ്യോഗിക മാധ്യമമായ IRIB റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. എന്നാൽ സംഭവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിശദാംശങ്ങളിൽ അമേരിക്കയുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് സമാനമായ സ്ഥിരീകരണം ഉണ്ടായിട്ടില്ല.
ദ്വീപിൽ സ്ഫോടനങ്ങൾ ഉണ്ടായെന്ന റിപ്പോർട്ടുകളോട് പ്രതികരിച്ച അമേരിക്കൻ സെൻട്രൽ കമാൻഡ് (CENTCOM), പ്രദേശത്തെ സാഹചര്യം താരതമ്യേന ശാന്തമാണെന്നാണ് അറിയിച്ചത്. സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വിശദീകരണം നൽകാൻ സൈനിക വക്താവ് തയ്യാറായില്ല.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിന് വൻ ഭീഷണി
ലോകത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട എണ്ണക്കടത്ത് പാതകളിലൊന്നായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും സംഘർഷത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
നവംബർ 6-ന് അവസാനിച്ച ആഴ്ചയിൽ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലും പരിസരപ്രദേശങ്ങളിലും കുറഞ്ഞത് 11 കപ്പലുകൾ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടതായി യുകെ മാരിടൈം ട്രേഡ് ഓപ്പറേഷൻസ് (UKMTO) റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തതായി അൽ ജസീറ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഇതിൽ മൂന്ന് കപ്പലുകൾ മുങ്ങിയതായും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്.
സംഘർഷം ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പുള്ള കാലയളവിനെ അപേക്ഷിച്ച് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പൽ ഗതാഗതം ഏകദേശം 65 ശതമാനം കുറഞ്ഞതായാണ് കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
170 കപ്പലുകൾ പുറത്തേക്കും 155 കപ്പലുകൾ അകത്തേക്കും സഞ്ചരിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. സുരക്ഷാ ആശങ്കകളെത്തുടർന്ന് ചില കപ്പലുകൾ ട്രാക്കിങ് സംവിധാനങ്ങൾ ഓഫ് ചെയ്താണ് യാത്ര നടത്തുന്നത്.
കടലിൽ മൈനുകൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന ഇറാന്റെ മുന്നറിയിപ്പും കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിന് ആശങ്ക വർധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ശനിയാഴ്ച കിഴക്കൻ ഹോർമുസ് മേഖലയിൽ നാവിക മൈനിൽ ഇടിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ട്രാൻസ്‌പോണ്ടർ ഓഫ് ചെയ്തിരുന്ന ഒരു എണ്ണക്കപ്പലിന് തീപിടിച്ചതായി ഇറാനിയൻ നാവികസേന അവകാശപ്പെട്ടതായും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ മൈനുകൾ നീക്കം ചെയ്തതായി അമേരിക്കൻ അധികൃതർ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
മധ്യസ്ഥ നീക്കങ്ങളുമായി ഖത്തറും മറ്റ് രാജ്യങ്ങളും
സൈനിക സംഘർഷം തുടരുന്നതിനിടെ അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് വഴിയൊരുക്കാൻ ഖത്തർ, ഒമാൻ, സൗദി അറേബ്യ, പാകിസ്ഥാൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ നയതന്ത്ര ഇടപെടലുകൾ ശക്തമാക്കിയിരിക്കുകയാണ്.
കഴിഞ്ഞ 48 മണിക്കൂറിനിടെ 12 വിദേശകാര്യ മന്ത്രിമാരുമായി ചർച്ച നടത്തിയതായി ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുന്നതിനുള്ള ഇറാന്റെ നിലപാടുകളും ആവശ്യങ്ങളും അദ്ദേഹം വിവിധ രാജ്യങ്ങളുമായി പങ്കുവെച്ചതായാണ് റിപ്പോർട്ട്.
അമേരിക്കയുമായുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് ഇപ്പോഴും സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് ഖത്തർ പ്രധാനമന്ത്രി ഷെയ്ഖ് മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ അൽതാനി വ്യക്തമാക്കിയത്. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ ഗണ്യമായ പുരോഗതി ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടെന്നും സമാധാനപരമായ ഒരു ധാരണയിലെത്താൻ കഴിയുമെന്ന പ്രതീക്ഷയുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
മികച്ചതും പ്രായോഗികവുമായ ഒരു കരാറിലെത്തുകയാണ് പ്രധാനമെന്നും പൂർണമായും അനുയോജ്യമായ കരാറിനായി കാത്തിരിക്കാനാകില്ലെന്നും അദ്ദേഹം സൂചിപ്പിച്ചു.
ഇറാന്റെ മിസൈൽ പരിധി നിയന്ത്രണം നീക്കിയതായി ഐആർജിസി
അമേരിക്കയുമായുള്ള സംഘർഷം കൂടുതൽ രൂക്ഷമായാൽ ശക്തമായ തിരിച്ചടി നൽകുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പും ഇറാൻ നൽകുന്നുണ്ട്.
ഇറാന്റെ മിസൈലുകളുടെ പരിധി ഏകദേശം 2,000 കിലോമീറ്ററായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരുന്ന നിയന്ത്രണം ഇനി നിലനിൽക്കില്ലെന്ന് ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സിന്റെ (IRGC) വക്താവ് ഹൊസൈൻ മൊഹെബ്ബി പറഞ്ഞതായി റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു.
രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതിരോധ ശേഷി വർധിപ്പിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി പുതിയ ഭൂഗർഭ മിസൈൽ കേന്ദ്രങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു.
അതേസമയം, ഇറാൻ ആണവായുധ പദ്ധതിയിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണെങ്കിൽ അതിനാവശ്യമായ തയ്യാറെടുപ്പുകൾ നടത്തുമെന്ന സൂചനയും ഇറാനിയൻ വക്താവിന്റെ പ്രസ്താവനയിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.
യുദ്ധമോ സമാധാനമോ? നിർണായക ഘട്ടത്തിൽ പശ്ചിമേഷ്യ
അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം നിലവിൽ സൈനിക നീക്കങ്ങൾക്കും നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾക്കുമിടയിൽ ആടിയുലയുകയാണ്. അമേരിക്കൻ ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് പിന്നാലെ ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ നിലപാട് എന്തായിരിക്കുമെന്നതും നിർണായകമാണ്.
ഇറാനെതിരായ കൂടുതൽ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് അമേരിക്കയിൽ സമ്മർദം വർധിക്കാമെന്നും മറുവശത്ത് യുദ്ധം സൃഷ്ടിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ചർച്ചകൾക്ക് പ്രേരണയാകാമെന്നും വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നു.
ലോകത്തെ എണ്ണവിതരണത്തിന്റെ പ്രധാന കവാടമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ പ്രതിസന്ധി നീണ്ടുപോയാൽ ആഗോള ഊർജവിപണിയെയും വ്യാപാര മേഖലയെയും അത് ബാധിക്കാനിടയുണ്ട്.
നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ വിജയിക്കുമോ, അതോ പുതിയ സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടലുകളിലേക്ക് പശ്ചിമേഷ്യ നീങ്ങുമോ എന്നതാണ് ഇനി ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത്.
