വാഷിംഗ്ടൺ/തെഹ്റാൻ: മിഡിൽ ഈസ്റ്റിനെ വീണ്ടും യുദ്ധഭീതിയിലാഴ്ത്തി ഇറാനെതിരെ ശക്തമായ സൈനിക നീക്കവുമായി അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും രംഗത്ത്. ശനിയാഴ്ച പുലർച്ചെയോടെ ആരംഭിച്ച ‘ഓപ്പറേഷൻ എപ്പിക് ഫ്യൂറി’, ‘ഓപ്പറേഷൻ ലയൺസ് റോർ’ എന്നീ സംയുക്ത സൈനിക നീക്കങ്ങൾ ലോകത്തെ തന്നെ ഏറ്റവും അപകടകരമായ ഒരു ഘട്ടത്തിലേക്കാണ് എത്തിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇറാന്റെ ആണവ-സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങളെ ലക്ഷ്യം വെച്ചാണ് ആക്രമണം നടക്കുന്നതെങ്കിലും, ഇതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ പ്രവചനാതീതമാണ്.
‘മുൻകരുതൽ’ നടപടിയോ അതോ ആസൂത്രിത യുദ്ധമോ?
തങ്ങളുടെ രാജ്യത്തിന് നേരെയുള്ള ഭീഷണി ഒഴിവാക്കാനുള്ള “മുൻകരുതൽ” (Pre-emptive) നടപടിയെന്നാണ് ഇസ്രായേൽ ഈ നീക്കത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. എന്നാൽ, ഇറാനിൽ നിന്ന് പെട്ടെന്നുണ്ടായ ഒരു പ്രകോപനത്തിന് പകരമായല്ല ഈ ആക്രമണമെന്നും, മറിച്ച് കൃത്യമായി പ്ലാൻ ചെയ്ത ഒരു ‘യുദ്ധം തെരഞ്ഞെടുക്കൽ’ (War of choice) ആണെന്നുമാണ് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നത്. ഇറാന്റെ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയും ആഭ്യന്തര പ്രക്ഷോഭങ്ങളും മുതലെടുത്ത് ഭരണമാറ്റം ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള നീക്കമാണിതെന്ന സൂചനകളുണ്ട്.
ട്രംപിന്റെയും നെതന്യാഹുവിന്റെയും ലക്ഷ്യങ്ങൾ
അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണാൾഡ് ട്രംപും ഇസ്രായേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവും ഇറാനെ ആഗോള ഭീഷണിയായാണ് ചിത്രീകരിക്കുന്നത്.
- ട്രംപിന്റെ നിലപാട്: ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതികളെ പൂർണ്ണമായും ഇല്ലാതാക്കുക എന്നതാണ് ട്രംപിന്റെ പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യം. ഇറാനിലെ ജനങ്ങൾക്ക് ‘സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ മണിമുഴക്കം’ കേൾക്കാറായി എന്ന് അദ്ദേഹം പറയുമ്പോഴും, സൈനിക ശക്തിയിലൂടെ ഒരു ഭരണകൂടത്തെ അട്ടിമറിക്കാനുള്ള ശ്രമം എത്രത്തോളം വിജയിക്കും എന്നത് ചോദ്യചിഹ്നമാണ്.
- നെതന്യാഹുവിന്റെ രാഷ്ട്രീയം: പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഇറാനെ ശത്രുവായി കാണുന്ന നെതന്യാഹുവിന്, ഈ യുദ്ധം തന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലനിൽപ്പിന് കൂടിയുള്ള മാർഗ്ഗമാണ്. രാജ്യത്ത് വരാനിരിക്കുന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യുദ്ധസാഹചര്യം തനിക്ക് അനുകൂലമാകുമെന്ന് അദ്ദേഹം കണക്കുകൂട്ടുന്നു.
അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങളുടെ ലംഘനം
ഈ ആക്രമണം തകർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര നിയമസംഹിതകൾക്ക് ഏൽപ്പിക്കുന്ന മറ്റൊരു ആഘാതമാണ്. സ്വയം പ്രതിരോധം (Self-defence) എന്ന വാദമുയർത്തിയാണ് ഇരുരാജ്യങ്ങളും മുന്നോട്ട് പോകുന്നതെങ്കിലും, അമേരിക്കയുടെയും ഇസ്രായേലിന്റെയും സൈനിക ശക്തിയുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ ഇറാൻ അത്ര വലിയൊരു ഭീഷണിയാണോ എന്ന ചോദ്യം ഉയരുന്നുണ്ട്.
ഭരണമാറ്റം സാധ്യമാണോ?
അക്രമത്തിലൂടെ ഇറാനിലെ ഇസ്ലാമിക് ഭരണകൂടത്തെ പുറത്താക്കാമെന്ന് ട്രംപും നെതന്യാഹുവും വിശ്വസിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ചരിത്രം മറ്റൊന്നാണ് പറയുന്നത്. ഇറാഖിലെയും ലിബിയയിലെയും അനുഭവങ്ങൾ പാഠമാണ്. വ്യോമാക്രമണത്തിലൂടെ മാത്രം ഒരു ഭരണമാറ്റം സാധ്യമാവില്ലെന്നും, ഇറാനിലെ ശക്തമായ സുരക്ഷാ വിഭാഗമായ IRGC അത്ര പെട്ടെന്ന് കീഴടങ്ങില്ലെന്നും വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനിയെ ലക്ഷ്യം വെച്ചാലും പകരം സംവിധാനങ്ങൾ ഇറാനിലുണ്ട്.
ഇറാന്റെ തിരിച്ചടി
യുദ്ധം അനിവാര്യമാണെന്ന ബോധ്യത്തിൽ തന്നെയാണ് തെഹ്റാനും. അമേരിക്കൻ സൈനിക താവളങ്ങൾക്ക് നേരെ ഇറാൻ ഇതിനോടകം തന്നെ മിസൈൽ ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തിക്കഴിഞ്ഞു. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലെ വിമാനത്താവളങ്ങൾ അടച്ചുപൂട്ടുകയും എണ്ണവില കുതിച്ചുയരുകയും ചെയ്യുന്നത് ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ ബാധിക്കും. സൗദി അറേബ്യ അടക്കമുള്ള അയൽരാജ്യങ്ങൾ ഈ അനിശ്ചിതത്വത്തിൽ കടുത്ത ആശങ്കയിലാണ്.
ലോകം കണ്ടതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ-സൈനിക പ്രതിസന്ധിക്കാണ് മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് ഇപ്പോൾ സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നത്.
